TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
(((((((






SỔ TAY

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
VÀ ĐÁNH GIÁ







LƯU HÀNH NỘI BỘ
2006



Đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá là nhiệm vụ thường xuyên đối với mọi cán bộ giảng dạy. Để thực hiện tốt điều này, việc trang bị những kiến thức cơ bản và cập nhật về các phương pháp giảng dạy và đánh giá là rất cần thiết.
Để đáp ứng yêu cầu trên và được sự đồng ý của Giám hiệu, Phòng Đào tạo ĐH & SĐH tổ chức xây dựng tài liệu “Sổ tay phương pháp giảng dạy và đánh giá” trên cơ sở biên soạn và biên dịch các tài liệu thích hợp. Đây là tài liệu tham khảo tóm tắt, vì vậy chúng tôi hạn chế tối đa việc giới thiệu các nội dung thuộc về phương pháp luận.
Vì là tài liệu xuất bản có tính định kỳ nhằm cập nhật các phương pháp giảng dạy và đánh giá tiên tiến, cho nên chúng tôi rất mong nhận được sự tham gia về mặt chuyên môn của tất cả quý Thầy, Cô; cũng như những phê bình, góp ý về hình thức và nội dung của Sổ tay này.

PHÒNG ĐÀO TẠO ĐH & SĐH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
(Chủ biên: TS. Lê Văn Hảo)

MỤC LỤC

A. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
CÁC PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TÍCH CỰC 7
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP 22
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰA TRÊN VẤN ĐỀ 27
SỬ DỤNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG GIẢNG DẠY
ĐẠI HỌC 31
DẠY HỌC VỚI CÁC NHÓM NHỎ 34
DẠY LỚP ĐÔNG SINH VIÊN: NHỮNG KINH NGHIỆM TỐT 40
TÓM TẮT MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HƯỚNG
DẪN TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................45
B. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ
KHÁI NIỆM, MỤC ĐÍCH, VÀ YÊU CẦU CỦA ĐÁNH GIÁ HỌC TẬP...51
CÁC HÌNH THỨC TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN 57
ĐẶT CÂU HỎI TRONG GIẢNG DẠY 66
XÂY DỰNG CÂU HỎI TỰ LUẬN 69



A. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY






“Giáo dục không nhằm mục tiêu nhồi nhét kiến thức mà là thắp sáng niềm tin”
(Education is not the filling of a pail, but the lighting of a fire)
- W. B. Yeats -CÁC PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TÍCH CỰC

THẾ NÀO LÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TÍCH CỰC?
Như chúng ta đã biết, mỗi một phương pháp giảng dạy dù cổ điển hay hiện đại đều nhấn mạnh lên một khía cạnh nào đó của cơ chế dạy-học hoặc nhấn mạnh lên mặt nào đó thuộc về vai trò của người thầy. Chúng tôi cho rằng, cho dù các phương pháp thể hiện hiệu quả như thế nào thì nó vẫn tồn tại một vài khía cạnh mà người học và người dạy chưa khai thác hết. Chính vì thế mà không có một phương pháp giảng dạy nào được cho là lý tưởng. Mỗi một phương pháp đều có ưu điểm của nó do vậy người thầy nên xây dựng cho mình một phương pháp riêng phù hợp với mục tiêu, bản chất của vấn đề cần trao đổi, phù hợp với thành phần nhóm lớp học, các nguồn lực, công cụ dạy-học sẵn có và cuối cùng là phù hợp với sở thích của mình.
Theo chúng tôi, phương pháp giảng dạy được gọi là tích cực nếu hội tụ được các yếu tố sau:
Thể hiện rõ vai trò của nguồn thông tin và các nguồn lực sẵn có
Thể hiện rõ được động cơ học tập của người học khi bắt đầu môn học
Thể hiện rõ được bản chất và mức độ kiến thức cần huy động
Thể hiện rõ được vai trò của người học, người dạy, vai trò của các mối tương tác trong quá trình học
Thể hiện được kết quả mong đợi của người học
MỘT VÀI PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY TÍCH CỰC
Một số phương pháp giảng dạy được giới thiệu trong phần này gồm:
Dạy học dựa trên vấn đề
Dạy học theo nhóm
Dạy học thông qua làm đồ án môn học
1. Phương pháp dạy học dựa trên vấn đề
Phương pháp này có thể được xem như một cách xây dựng tổng thể một đề cương giảng dạy hoặc là một trong những cách được người dạy áp dụng để xây dựng đề cương giảng dạy cho một môn học. Phương pháp này xuất hiện vào năm 1970 tại trường Đại học Hamilton-Canada, sau đó được phát triển nhanh chóng tại Trường Đại học Maastricht-Hà Lan.
Phương pháp này ra đời và được áp dụng rộng rãi dựa trên những lập luận sau:
Sự phát triển như vũ bão của KHCN trong những thập niên gần đây, trái ngược với nó là khả năng không thể dạy hết cho người học mọi điều.
Kiến thức của người học thì ngày càng hao mòn từ năm này qua năm khác